NYT: Η άκρως απόρρητη αποστολή των Αμερικανών κομάντο στη Βόρεια Κορέα που κατέληξε σε φονικό φιάσκο

Μια ομάδα κομάντο του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού (Navy SEALs) αναδύθηκε από τη σκοτεινή, χειμωνιάτικη θάλασσα στις αρχές του 2019 και σύρθηκε ως την βραχώδη ακτή της Βόρειας Κορέας. Βρίσκονταν σε μια άκρως απόρρητη αποστολή τόσο περίπλοκη και κρίσιμη, ώστε κάθε κίνηση έπρεπε να εκτελεστεί με απόλυτη ακρίβεια.

Ο στόχος ήταν η τοποθέτηση μιας ηλεκτρονικής συσκευής που θα επέτρεπε στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής να υποκλέπτουν τις επικοινωνίες του απομονωμένου ηγέτη της χώρας, Κιμ Γιονγκ Ουν, εν μέσω των τότε υψηλού επιπέδου συνομιλιών με τον πρόεδρο Τραμπ για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Η αποστολή θα μπορούσε να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες, αλλά συνεπαγόταν την παρουσία Αμερικανών κομάντο σε βορειοκορεατικό έδαφος - μια κίνηση που, εάν αποκαλυπτόταν, θα μπορούσε όχι μόνο να τινάξει στον αέρα τις διαπραγματεύσεις, αλλά και να οδηγήσει σε κρίση ομηρίας ή σε κλιμάκωση με έναν αντίπαλο που διαθέτει πυρηνικά.

Ήταν τόσο επικίνδυνη που απαιτούσε την άμεση έγκριση του προέδρου. Την αποκάλυψη κάνουν οι New York Times.

Η ειδική ομάδα που επιλέχθηκε για την αποστολή

Για την επιχείρηση επιλέχθηκε η «Κόκκινη Μοίρα» (Red Squadron) των SEAL Team 6 — η ίδια μονάδα που είχε σκοτώσει τον Οσάμα μπιν Λάντεν. Οι κομάντο προετοιμάζονταν μήνες, γνωρίζοντας ότι τίποτα δεν επιτρεπόταν να πάει στραβά. Όμως, τη νύχτα που βγήκαν στην ακτή, φορώντας μαύρες στολές κατάδυσης και διόπτρες νυχτερινής όρασης, η αποστολή κατέρρευσε μέσα σε δευτερόλεπτα.

Ξαφνικά, ένα βορειοκορεατικό σκάφος εμφανίστηκε στο σκοτάδι. Φακοί από την πλώρη έκοψαν τη θάλασσα. Φοβούμενοι ότι είχαν εντοπιστεί, οι SEALs άνοιξαν πυρ. Μέσα σε λίγες στιγμές, όλοι όσοι βρίσκονταν στο βορειοκορεατικό σκάφος ήταν νεκροί.

Οι κομάντο αποχώρησαν στη θάλασσα, χωρίς ποτέ να τοποθετήσουν τη συσκευή υποκλοπών.

Η αποστολή του 2019 δεν έχει αναγνωριστεί ποτέ δημόσια ούτε από τις Ηνωμένες Πολιτείες ούτε από τη Βόρεια Κορέα. Οι λεπτομέρειες παραμένουν απόρρητες και αποκαλύπτονται τώρα για πρώτη φορά. Η κυβέρνηση Τραμπ δεν ενημέρωσε ούτε καν τα αρμόδια μέλη του Κογκρέσου που εποπτεύουν τις επιχειρήσεις πληροφοριών, ούτε πριν ούτε μετά την επιχείρηση — παράβαση που πιθανόν παραβίαζε τον νόμο.

Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να σχολιάσει.

Η αφήγηση αυτή βασίζεται σε συνεντεύξεις με περίπου δύο δωδεκάδες άτομα, που πραγματοποίησαν οι New York Times, ανάμεσά τους κυβερνητικοί αξιωματούχοι, μέλη της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ και νυν και πρώην στρατιωτικοί με γνώση της αποστολής. Όλοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω του απορρήτου.

Κάποιοι εξ αυτών δήλωσαν ότι αποκαλύπτουν λεπτομέρειες γιατί ανησυχούν πως οι αποτυχίες των Ειδικών Δυνάμεων θάβονται συχνά κάτω από το πέπλο της μυστικότητας. Όταν κοινή γνώμη και υπεύθυνοι πολιτικής πληροφορούνται μόνο για θεαματικές επιτυχίες, όπως η επιχείρηση εξόντωσης του μπιν Λάντεν στο Πακιστάν, υπάρχει κίνδυνος να υποτιμηθούν οι ακραίοι κίνδυνοι που αναλαμβάνουν οι αμερικανικές δυνάμεις.

Η στρατιωτική επιχείρηση σε βορειοκορεατικό έδαφος, κοντά σε αμερικανικές βάσεις στη Νότια Κορέα και στον Ειρηνικό, ενείχε τον κίνδυνο να προκαλέσει γενικευμένη σύρραξη με έναν εχθρό εχθρικό, εξοπλισμένο με πυρηνικά και άρτια στρατιωτικοποιημένο.

Τα τυφλά σημεία

Η αποστολή των SEAL στόχευε στην κάλυψη ενός στρατηγικού «τυφλού σημείου». Για χρόνια, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών δυσκολεύονταν να στρατολογήσουν ανθρώπινες πηγές και να υποκλέψουν επικοινωνίες μέσα στο απομονωμένο, αυταρχικό καθεστώς της Βόρειας Κορέας.

Η κατανόηση των προθέσεων του Κιμ Γιονγκ Ουν είχε τεθεί σε ύψιστη προτεραιότητα όταν ανέλαβε ο Τραμπ. Ο Βορειοκορεάτης ηγέτης έδειχνε ολοένα και πιο απρόβλεπτος και επικίνδυνος, ενώ η σχέση του με τον Αμερικανό πρόεδρο κυμαινόταν μεταξύ «φιλικών επιστολών» και δημόσιων απειλών πυρηνικού πολέμου.

Το 2018 φαινόταν ότι οι σχέσεις βάδιζαν προς την ειρήνη. Η Βόρεια Κορέα ανέστειλε δοκιμές πυρηνικών και πυραύλων, οι δύο χώρες ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις, αλλά οι ΗΠΑ συνέχιζαν να έχουν πολύ μικρή εικόνα για τις πραγματικές προθέσεις του Κιμ.

Μέσα σε αυτή την αβεβαιότητα, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών παρουσίασαν στον Λευκό Οίκο μια πιθανή λύση: μια νέα ηλεκτρονική συσκευή που θα μπορούσε να υποκλέπτει τις επικοινωνίες του Κιμ.

Η ανάθεση στην Team 6

Το πρόβλημα ήταν ότι έπρεπε κάποιος να μπει κρυφά και να την τοποθετήσει. Η αποστολή ανατέθηκε στη SEAL Team 6 το 2018, σύμφωνα με στρατιωτικούς αξιωματούχους.

Ακόμη και για την Team 6, η αποστολή ήταν εξαιρετικά δύσκολη. Κομάντο συνηθισμένα σε γρήγορες επιδρομές στο Αφγανιστάν και το Ιράκ έπρεπε να αντέξουν ώρες σε παγωμένα νερά, να παρακάμψουν δυνάμεις ασφαλείας στην ξηρά, να πραγματοποιήσουν μια άψογη τεχνική εγκατάσταση και μετά να διαφύγουν χωρίς να εντοπιστούν.

Η διαφυγή ήταν κρίσιμη. Κατά την πρώτη θητεία Τραμπ, κορυφαίοι στρατιωτικοί ηγέτες στο Πεντάγωνο πίστευαν ότι ακόμη και μια μικρή στρατιωτική ενέργεια κατά της Βόρειας Κορέας θα μπορούσε να προκαλέσει καταστροφικά αντίποινα από έναν αντίπαλο με περίπου 8.000 πυροβόλα και εκτοξευτές ρουκετών στραμμένους στους περίπου 28.000 Αμερικανούς στρατιώτες στη Νότια Κορέα, αλλά και με πυρηνικούς πυραύλους που θα μπορούσαν να πλήξουν τις ΗΠΑ.

Ωστόσο, οι SEALs πίστευαν ότι μπορούσαν να τα καταφέρουν γιατί είχαν κάνει κάτι παρόμοιο στο παρελθόν.

Το 2005, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν την αποστολή, SEALs χρησιμοποίησαν μίνι-υποβρύχιο για να βγουν στη στεριά της Βόρειας Κορέας και να αποχωρήσουν χωρίς να γίνουν αντιληπτοί. Η επιχείρηση εκείνη, που έγινε επί προεδρίας Τζορτζ Μπους, δεν είχε αποκαλυφθεί ποτέ δημόσια.

Το σχέδιο ήταν να το ξανακάνουν. Το φθινόπωρο του 2018, ενώ βρίσκονταν σε εξέλιξη οι συνομιλίες με τη Βόρεια Κορέα, η Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων (Joint Special Operations Command), που επιβλέπει την Team 6, έλαβε την έγκριση του Τραμπ να ξεκινήσει τις προετοιμασίες, σύμφωνα με στρατιωτικούς αξιωματούχους. Δεν είναι σαφές αν ο στόχος του Τραμπ ήταν να αποκτήσει άμεσα διαπραγματευτικό πλεονέκτημα ή αν σκεφτόταν σε ευρύτερη στρατηγική προοπτική.

Η Κοινή Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων αρνήθηκε να σχολιάσει.

Το σχέδιο

Το σχέδιο προέβλεπε ότι το Πολεμικό Ναυτικό θα έμπαζε ένα πυρηνοκίνητο υποβρύχιο, σχεδόν όσο δύο γήπεδα ποδοσφαίρου, στα νερά ανοιχτά της Βόρειας Κορέας και στη συνέχεια θα έστελνε μια μικρή ομάδα SEALs με δύο μίνι-υποβρύχια, καθένα περίπου στο μέγεθος μιας φάλαινας, τα οποία θα κινούνταν αθόρυβα προς την ακτή.

Τα μίνι-υποβρύχια ήταν «υγρά», που σήμαινε ότι οι SEALs θα ταξίδευαν βυθισμένοι σε νερό θερμοκρασίας περίπου 4 βαθμών Κελσίου για περίπου δύο ώρες μέχρι να φτάσουν στην ακτή, χρησιμοποιώντας εξοπλισμό καταδύσεων και θερμαινόμενες στολές για να επιβιώσουν.

Κοντά στην παραλία, τα μίνι-υποβρύχια θα άφηναν μια ομάδα περίπου οκτώ κομάντο, οι οποίοι θα κολυμπούσαν μέχρι τον στόχο, θα τοποθετούσαν τη συσκευή και έπειτα θα επέστρεφαν αθόρυβα στη θάλασσα.

Ωστόσο, η ομάδα αντιμετώπιζε έναν σοβαρό περιορισμό: θα επιχειρούσε σχεδόν «τυφλά».

Συνήθως, οι Δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων έχουν drones στον αέρα κατά τη διάρκεια αποστολών, που μεταδίδουν βίντεο υψηλής ευκρίνειας σε πραγματικό χρόνο, ώστε οι SEALs στο έδαφος αλλά και οι ανώτεροι διοικητές σε μακρινά κέντρα επιχειρήσεων να μπορούν να κατευθύνουν την επιχείρηση. Συχνά, μπορούν ακόμα και να παρακολουθούν τις εχθρικές επικοινωνίες.

Στη Βόρεια Κορέα, όμως, οποιοδήποτε drone θα εντοπιζόταν. Η αποστολή έπρεπε να στηριχθεί μόνο σε δορυφόρους σε τροχιά και σε κατασκοπευτικά αεροσκάφη μεγάλης ανάλυσης που πετούσαν σε διεθνή εναέριο χώρο, χιλιόμετρα μακριά, και τα οποία μπορούσαν να δώσουν μόνο σχετικά χαμηλής ανάλυσης στατικές εικόνες.

Αυτές οι εικόνες δεν θα έφταναν σε πραγματικό χρόνο, αλλά με καθυστέρηση μερικών λεπτών στην καλύτερη περίπτωση. Ακόμη και τότε, δεν μπορούσαν να μεταδοθούν στα μίνι-υποβρύχια, καθώς ακόμη και ένα και μόνο κρυπτογραφημένο σήμα θα μπορούσε να αποκαλύψει την αποστολή. Όλα έπρεπε να γίνουν σχεδόν σε πλήρη σίγαση επικοινωνιών.

Αν κάτι περίμενε τους SEALs στην ακτή, ίσως να το μάθαιναν μόνο όταν θα ήταν ήδη πολύ αργά.

Η αρχή του τέλους

Η SEAL Team 6 προπονούνταν επί μήνες στα αμερικανικά ύδατα και συνέχισε τις προετοιμασίες μέχρι τις πρώτες εβδομάδες του 2019. Τον Φεβρουάριο, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα συναντούσε τον Κιμ σε μια σύνοδο κορυφής στο Βιετνάμ, στο τέλος του μήνα.

Για την αποστολή, η SEAL Team 6 συνεργάστηκε με την κορυφαία υποβρύχια μονάδα του Ναυτικού, την SEAL Delivery Vehicle Team 1, που είχε εμπειρία σε μίνι-υποβρύχια και κατασκοπευτικές αποστολές επί χρόνια. Οι SEALs επιβιβάστηκαν στο πυρηνοκίνητο υποβρύχιο και κατευθύνθηκαν προς τη Βόρεια Κορέα. Όταν το υποβρύχιο βρέθηκε στον ανοιχτό ωκεανό, λίγο πριν χαθεί η επικοινωνία, ο Τραμπ έδωσε την τελική έγκριση.

Δεν είναι σαφές ποια ακριβώς στοιχεία έλαβε υπόψη ο Τραμπ όταν ενέκρινε την αποστολή. Δύο από τους κορυφαίους συμβούλους εθνικής ασφάλειας εκείνη την περίοδο — ο σύμβουλος Τζον Μπόλτον και ο υπηρεσιακός υπουργός Άμυνας Πάτρικ Σάναχαν — αρνήθηκαν να σχολιάσουν για το άρθρο.

Το υποβρύχιο πλησίασε την ακτή της Βόρειας Κορέας και εκτόξευσε δύο μίνι-υποβρύχια, τα οποία έφτασαν σε σημείο μόλις 100 μέτρων από την ακτή, σε καθαρά, ρηχά νερά.

Οι σχεδιαστές της αποστολής προσπάθησαν να αντισταθμίσουν την έλλειψη εικόνας σε πραγματικό χρόνο με το να παρακολουθούν για μήνες την ανθρώπινη δραστηριότητα στην περιοχή. Μελέτησαν τα μοτίβα αλιείας και επέλεξαν μια ώρα που η κίνηση θα ήταν ελάχιστη. Οι πληροφορίες έδειχναν ότι αν οι SEALs έφταναν αθόρυβα, στο σωστό σημείο, μέσα στο καταχείμωνο και στη μέση της νύχτας, οι πιθανότητες να συναντήσουν κάποιον ήταν εξαιρετικά μικρές.

Η νύχτα ήταν γαλήνια και η θάλασσα ήρεμη. Καθώς τα μίνι-υποβρύχια πλησίαζαν τον στόχο, οι αισθητήρες τους επιβεβαίωναν ότι οι πληροφορίες ήταν σωστές. Η ακτή φαινόταν άδεια.

Τα μικρά λάθη που στοίχισαν

Όταν έφτασαν στο σημείο όπου έπρεπε να «παρκάρουν» στον βυθό, η ομάδα έκανε ίσως το πρώτο από τρία μικρά λάθη που φαινομενικά δεν είχαν σημασία αλλά μπορεί να καταδίκασαν την αποστολή.

Στο σκοτάδι, το πρώτο μίνι-υποβρύχιο ακινητοποιήθηκε στον βυθό όπως είχε σχεδιαστεί, αλλά το δεύτερο προσπέρασε και χρειάστηκε να κάνει αναστροφή.

Το σχέδιο προέβλεπε ότι τα υποβρύχια θα ήταν παραταγμένα με την ίδια φορά, αλλά μετά την αναστροφή το δεύτερο βρέθηκε στραμμένο στην αντίθετη κατεύθυνση. Ο χρόνος πίεζε, και έτσι η ομάδα αποφάσισε να αποβιβάσει τους SEALs στην ακτή και να διορθώσει το πρόβλημα αργότερα.

Οι συρόμενες πόρτες άνοιξαν και οι κομάντο — οπλισμένοι με μη ανιχνεύσιμα όπλα και πυρομαχικά — κολύμπησαν αθόρυβα ως την ακτή, μεταφέροντας τη συσκευή παρακολούθησης.

Κάθε λίγα μέτρα, οι SEALs έβγαιναν ελαφρώς στην επιφάνεια για να ελέγξουν το περιβάλλον. Όλα έδειχναν καθαρά.

Αυτό μπορεί να ήταν το δεύτερο λάθος. Στο σκοτάδι, ένα μικρό σκάφος επέπλεε κοντά. Πάνω του βρισκόταν πλήρωμα Βορειοκορεατών που ήταν δύσκολο να εντοπιστούν, επειδή οι αισθητήρες των γυαλιών νυχτερινής όρασης των SEALs ήταν ρυθμισμένοι κυρίως για την ανίχνευση θερμότητας, ενώ οι Βορειοκορεάτες φορούσαν βρεγμένες στολές ψαρέματος παγωμένες από το θαλασσινό νερό.

Οι SEALs έφτασαν στην ακτή πιστεύοντας ότι ήταν μόνοι και άρχισαν να βγάζουν τον καταδυτικό τους εξοπλισμό. Ο στόχος βρισκόταν λίγες εκατοντάδες μέτρα πιο μακριά.

Στα μίνι-υποβρύχια, οι πιλότοι προσπάθησαν να διορθώσουν τη λάθος θέση. Με τις πόρτες ανοιχτές για να έχουν ορατότητα και επικοινωνία, ένας πιλότος έβαλε μπροστά τον ηλεκτρικό κινητήρα για να φέρει το υποβρύχιο στη σωστή θέση.

Αυτό πιθανότατα ήταν το τρίτο λάθος. Μερικοί SEALs υπέθεσαν αργότερα ότι το ίχνος από τον κινητήρα μπορεί να τράβηξε την προσοχή του βορειοκορεατικού σκάφους. Και αν το πλήρωμα άκουσε έναν παφλασμό και γύρισε να κοιτάξει, ίσως να είδε το φως από τις μισάνοιχτες καμπίνες να λαμπυρίζει μέσα στο σκοτάδι.

Το σκάφος άρχισε να κατευθύνεται προς τα μίνι-υποβρύχια. Οι Βορειοκορεάτες φώτιζαν με φακούς και μιλούσαν σαν να είχαν αντιληφθεί κάτι.

Μερικοί από τους πιλότους των μίνι-υποβρυχίων ανέφεραν αργότερα στις αναφορές τους ότι, από το δικό τους σημείο θέασης, κοιτάζοντας προς τα πάνω μέσα από τα καθαρά νερά, το σκάφος φαινόταν ακόμη σε ασφαλή απόσταση και αμφέβαλαν πως τα μίνι-υποβρύχια είχαν εντοπιστεί. Όμως, οι SEALs στην ακτή το έβλεπαν αλλιώς. Στη σκοτεινή, άδεια θάλασσα, το σκάφος τους φαινόταν σχεδόν να βρίσκεται ακριβώς πάνω από τα μίνι-υποβρύχια.

Με την επικοινωνία σε πλήρη σιγή, δεν υπήρχε τρόπος η ομάδα ξηράς να συνεννοηθεί με τα μίνι-υποβρύχια. Φώτα από το σκάφος σάρωνε το νερό. Οι SEALs δεν ήξεραν αν επρόκειτο για περίπολο ασφαλείας που τους αναζητούσε ή για απλούς ψαράδες, ανυποψίαστους για την υψηλού ρίσκου αποστολή που εκτυλισσόταν γύρω τους.

Ένας άνδρας από το βορειοκορεατικό σκάφος βούτηξε στη θάλασσα.

Αν η ομάδα στην ακτή βρισκόταν σε κίνδυνο, το πυρηνοκίνητο υποβρύχιο διέθετε μια εφεδρική ομάδα SEALs έτοιμη να επέμβει με φουσκωτές ταχύπλοες. Ακόμα πιο μακριά, αμερικανικά πολεμικά πλοία είχαν τοποθετήσει αθόρυπα ελικόπτερα με επιπλέον δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων, έτοιμες να επέμβουν εάν χρειαζόταν.

Οι SEALs αντιμετώπιζαν μια κρίσιμη απόφαση, αλλά δεν υπήρχε τρόπος να συζητήσουν την επόμενη κίνηση. Ο διοικητής της αποστολής βρισκόταν μίλια μακριά, στο μεγάλο υποβρύχιο. Χωρίς drones και με την επικοινωνία κομμένη, πολλά από τα τεχνολογικά πλεονεκτήματα που συνήθως είχαν στη διάθεσή τους οι SEALs είχαν χαθεί, αφήνοντας μια μικρή ομάδα ανδρών μέσα σε βρεγμένες στολές νεοπρενίου, χωρίς σιγουριά για το τι έπρεπε να κάνουν.

Καθώς η ομάδα στην ακτή παρακολουθούσε τον Βορειοκορεάτη στο νερό, ο ανώτερος υπαξιωματικός των SEALs εκεί πήρε την απόφαση. Αθόρυβα, στόχευσε το τουφέκι του και πυροβόλησε. Οι υπόλοιποι SEALs έπραξαν ενστικτωδώς το ίδιο.

Συμβιβασμός και διαφυγή

Αν οι SEALs δεν ήταν σίγουροι αν η αποστολή είχε εκτεθεί πριν πυροβολήσουν, δεν υπήρχε πια καμία αμφιβολία μετά. Το σχέδιο προέβλεπε ότι έπρεπε να εγκαταλείψουν αμέσως εάν συναντούσαν οποιονδήποτε. Οι βορειοκορεατικές δυνάμεις ασφαλείας μπορούσαν να φτάσουν σύντομα. Δεν υπήρχε χρόνος για την εγκατάσταση της συσκευής.

Η ομάδα ξηράς κολύμπησε ως το σκάφος για να βεβαιωθεί ότι όλοι οι Βορειοκορεάτες ήταν νεκροί. Δεν βρήκαν όπλα ούτε στολές. Τα στοιχεία έδειχναν ότι το πλήρωμα, που σύμφωνα με τις ενημερώσεις αριθμούσε δύο ή τρία άτομα, ήταν πολίτες που μάζευαν οστρακοειδή. Όλοι ήταν νεκροί, περιλαμβανομένου και του άνδρα στο νερό.

Αξιωματούχοι που γνώριζαν την αποστολή είπαν ότι οι SEALs έσυραν τα πτώματα μέσα στη θάλασσα για να τα κρύψουν από τις βορειοκορεατικές αρχές. Ένας πρόσθεσε ότι οι SEALs τρύπησαν τους πνεύμονες των θυμάτων με μαχαίρια ώστε να βυθιστούν σίγουρα.

Οι SEALs επέστρεψαν στα μίνι-υποβρύχια και έστειλαν σήμα κινδύνου. Φοβούμενο ότι κινδύνευαν άμεσα με σύλληψη, το μεγάλο πυρηνοκίνητο υποβρύχιο πλησίασε σε ρηχά νερά κοντά στην ακτή, παίρνοντας σημαντικό ρίσκο για να τους περισυλλέξει. Στη συνέχεια έσπευσε προς τον ανοιχτό ωκεανό.

Όλο το αμερικανικό προσωπικό διασώθηκε χωρίς τραυματισμούς.

Οι έρευνες των Βορειοκορεατών

Αμέσως μετά, αμερικανικοί κατασκοπευτικοί δορυφόροι εντόπισαν έντονη στρατιωτική δραστηριότητα της Βόρειας Κορέας στην περιοχή, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους. Η Βόρεια Κορέα δεν έκανε καμία δημόσια δήλωση για τους θανάτους, και οι αμερικανικές πηγές είπαν ότι δεν είναι σαφές εάν οι Βορειοκορεάτες κατάλαβαν ποτέ τι είχε συμβεί και ποιος ήταν υπεύθυνος.

Η σύνοδος κορυφής στο Βιετνάμ πραγματοποιήθηκε όπως είχε προγραμματιστεί στα τέλη Φεβρουαρίου 2019, αλλά οι συνομιλίες κατέρρευσαν χωρίς συμφωνία.

Μέχρι τον Μάιο, η Βόρεια Κορέα είχε επαναλάβει τις πυραυλικές δοκιμές.

Ο Τραμπ και ο Κιμ συναντήθηκαν ξανά τον Ιούνιο, στην Αποστρατιωτικοποιημένη Ζώνη μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας. Η σκηνή ήταν εντυπωσιακή για την τηλεόραση, με τον Τραμπ να περνά ακόμη και το σύνορο στη Βόρεια Κορέα. Όμως η σύντομη συνάντηση απέφερε ελάχιστα πέρα από μια χειραψία.

Τους μήνες που ακολούθησαν, η Βόρεια Κορέα εκτόξευσε περισσότερους πυραύλους απ’ όσους σε οποιαδήποτε προηγούμενη χρονιά, συμπεριλαμβανομένων και ορισμένων με δυνατότητα να πλήξουν τις Ηνωμένες Πολιτείες. Έκτοτε, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ΗΠΑ, η Βόρεια Κορέα έχει συγκεντρώσει 50 πυρηνικές κεφαλές και υλικά για την παραγωγή περίπου 40 ακόμη.